Written by Braam
Thursday, 16 February 2012 10:58
| ‘N OPENHARTIGE ANTWOORD OP ‘N OPE BRIEF
Dr Wim Vergeer
Dr Jacques Howell se skrywe: Hoe het ons gekom waar ons tans is? het
betrekking. Die skrywe is per e-pos aan individue gestuur, op die GKSA
poslys geplaas en het ook die openbare pers bereik.
In die skrywe eien dr Howell homself die reg toe om belydende lidmate van
die GKSA te vra om liewer die kerkverband te verlaat. Dit geld dan veral vir
dié lidmate wat oortuig is dat die Skrif geen beletsel plaas op vroue in
besondere dienste nie. Behalwe hierdie aanmatiging, bevat sy skrywe
eenvoudig te veel veralgemenings, bewyse van onkunde, verdagmakery en
onwaarhede om te verdra. Ek het geen behoefte aan ‘n polemiek met dr Howell
nie, erken hom as broer en hou van hom as persoon, maar meen dat ter wille
van die goeie saak waarvoor ons ons beywer en die integriteit van die
persone wat daarby betrokke is, ‘n reguit antwoord gegee moet word op enkele
sake wat hy in sy “Ope Brief” aan die orde stel.
Ek bied dus ‘n openhartige reaksie op sy “Ope Brief” en maak daarin die
volgende stellings:
1. Dr Howell weerspreek ‘n duidelike Gereformeerde hermeneutiese
beginsel wat vir eeue erken word
2. Dr Howell bedien homself gerieflik van die Skrifbeskouing wat hy aan
vrysinnigheid en relativisme verbind
3. Dr Howell se uitsprake in sy “Ope Brief” is in stryd met bestaande
Sinodebesluite en in sy weerstand teen hierdie besluite volg hy nie die
kerklike weg nie
4. Dr Howell bied ‘n selektiewe uitsig op die posisie van die vrou in
die kerk en die saak van die vrou in die besondere dienste
5. Dr Howell maak hom in sy skrywe aan liefdelose verdagmakery skuldig
wat grens aan oortreding van die negende gebod
1. Dr Howell weerspreek ‘n duidelike Gereformeerde hermeneutiese beginsel
wat vir eeue erken word
In sy “Ope Brief” meen dr Howell dat persone wat oortuig is dat die Skrif
geen beletsel plaas op vroue in die besondere dienste nie, ‘n
nuwe/veranderde/vrysinnige/relativistiese[1] Skrifbeskouing gebruik. Hierdie
grondliggend ander Skrifbeskouing word dan (volgens hom) gekenmerk deur die
feit dat dit nie meer “die Skrif en die Skrif alleen” is nie, maar dat
tydsomstandighede of “Sitz in Leben”(sic) toegelaat word om ‘n rol in die
eksegese en hermeneutiek te speel.
Hierdeur skep dr Howell ‘n valse teenstelling. Om die teks van die Bybel op
‘n wetenskaplike en geldige wyse in konteks te verklaar, en die ”Sitz im
Leben” in die verklaring in berekening te bring, was van meet af aan deel
van Gereformeerde Hermeneutiek. Die lyn begin baie duidelik by Calvyn
(Augustinus) en loop deur na bekende Gereformeerde eksegete soos Greijdanus,
Coetzee, Floor, De Klerk, Van der Walt ens. Deurgaans (ook in baie rapporte
wat voor verskillende Sinodes van die GKSA gedien het) word erken en bely
dat die Skrif “tydgerig en nie tydgebonde” is nie en dat die
verantwoordelikheid daarom juis op die eksegeet rus om die teks van die
Bybel eers in die konteks van die eerste hoorders/leser te verklaar en dan
die betekenis vir vandag uit te lê.
Om in ‘n openbare brief te lees hoe ‘n hooggekwalifiseerde Gereformeerde
teoloog hom beywer vir ‘n hermeneutiek waarin die “Sitz im Leben” geen rol
moet speel nie, is wetenskaplik gesproke, eintlik ‘n bietjie van ‘n
verleentheid. Om dan sodanige (inderdaad biblisistiese) hermeneutiek verder
te wil verhef tot die enigste ware Gereformeerde Hermeneutiek, is m.i.
verregaande.
Wanneer (soos in die geval van die saak van die vrou in die besondere
dienste) wetenskaplike getuienis aangebied word waarom ‘n bepaalde
Skrifuitspraak in die konteks van die eerste hoorders anders verstaan moet
word (as wat aanvanklik/tradisioneel gedink is), is dit baie maklik om
hierdie getuienis bloot te ignoreer of verdag te maak met woorde soos
vrysinnigheid en relativisme, of met opmerkings soos: nou is dit nie meer
die Skrif alleen nie. Terselfdertyd getuig so ‘n opmerking van eksegetiese
traagheid (luiheid). Die eerbare (moeiliker) weg is om wetenskaplike
argumente met wetenskaplike teenargumente te vergelyk en te weeg - en om
sodoende op ‘n verantwoordbare wyse tot ‘n geldige bevinding te kom oor die
betekenis van die teks van die Bybel in konteks.
‘n Eenvoudige (nie-emosionele) voorbeeld hiervan is die Skrif se getuienis
oor die tyd waarneer Jesus gesterf het. Die Grieks sê letterlik dat
duisternis oor die hele aarde gekom het “tot die negende uur toe” (Luk
23:44). So het die OAV[2] dit ook vertaal - wat die indruk wek dat Jesus se
sterwensuur ongeveer 09:00 was. Kennis van die “Sitz im Leben” bring egter
die insig dat die Jode die ure nie van middernag af getel het nie, maar van
sonop af. Derhalwe vertaal die NAV geldig dat die duisternis “tot drie-uur”
geduur het.
Waarom sou dit eksegeties toelaatbaar wees om aan te dui dat die Jode nie
tyd hou op dieselfde manier as wat ons vandag tyd hou nie, maar
ontoelaatbaar vrysinnig wees om aan te dui dat vroue in die tyd van die NT
hulle onderdanigheid aan hulle eie mans op ‘n ander wyse getoon het as wat
vandag die geval is? Die eksegetiese metode wat gebruik word, is immers in
beide gevalle presies dieselfde! Dr Howell demoniseer die gebruik van
hierdie metode in die vroue-debat as vrysinnig - wil ek beweer - nie omdat
die metode self so omstrede is nie - maar omdat die resultate daarvan nie
inpas by sy eie vooraf ingenome standpunt oor die vrou in die amp nie.
Dr Howell bedien homself gerieflik van die Skrifbeskouing wat hy aan
vrysinnigheid en relativisme verbind
Ek sou wou vra of die mans in die gemeente waar dr Howell dien, in die
eredienste met hulle hande omhoog staan en bid, en kan seker met veiligheid
aanneem dat dit nie die geval is nie. Tog is daar ‘n duidelike
Skrifuitspraak wat beveel dat mans “op elke plek moet bid en heilige hande
moet ophef sonder toorn en twis” (1 Tim 2:8, OAV). Die rede wat aangevoer
kan word waarom ons hierdie Skrifopdrag nie net so uitvoer nie, is omdat die
nie meer vandag (onder Gereformeerde mans) die gebruik is om met hande in
die lug te staan en bid nie. Ook die konteks van die hedendaagse leser oefen
dus invloed uit op hoe ons die Skrif verstaan en gehoorsaam.
Dr Howell laat hom seker die eietydse aanbiddingspraktyk van die mans in sy
gemeente welgeval. Maar waarom noem hy dit dan vrysinnigheid en relativisme
as eksegete betoog dat die Skrifopdragte rakende voorkoms, kleding, haarstyl
en sosiale gedrag van vroue wat in die direk daaropvolgende verse (1 Tim
2:9-12) aan die orde kom, ook nie vandag sonder meer net so uitgevoer en
toegepas kan word nie. Onbewustelik bedien dr Howell hom dus - wanneer dit
hom pas - van dieselfde Skrifbeskouing en eksegese as wat hy so gemaklik aan
vrysinnigheid en relativisme verbind en wat volgens hom sulke verreikende
gevolge het dat mense wat dit toepas eerder die kerk moet verlaat.
Dr Howell se uitsprake in sy “Ope Brief” is in stryd met bestaande
Sinodebesluite en in sy weerstand teen hierdie besluite volg hy nie die
kerklike weg nie
Dit is duidelik uit die “Ope Brief” dat dr Howell dit nie eens is met die
standpunt dat vroue in die besondere dienste kan dien nie. Hy verset hom dan
ook teen die sinodebesluit waarvolgens vroue toegelaat word om as diakens te
dien en bring hierdie besluit onder verdenking deur dit ‘n kompromisbesluit
waarvolgens die kerkreg myns insiens tegnies misbruik is, te noem Dit,
terwyl dit duidelik genotuleer staan dat die sinode die besluit “in die lig
van die Skrif” geneem het (Acta 2009:668). (‘n Besluit wat “in die lig van
die Skrif”geneem is, kan seker nooit ‘n kompromisbesluit wees nie.)
Om sy mening te lug in ‘n “Ope Brief”, is dr Howell se goeie reg.
(Voorstanders van die vrou in die amp het in 2006 dieselfde gedoen) Hy (as
kerkregtelike) sal egter seker besef dat om bloot beskuldigings in die lug
te skreeu teen staande sinodebesluite, nie eintlik die kerklike weg is nie.
Die deur staan ook vir hom oop om sy siening en beskuldigings deur ‘n
beswaarskrif by die sinode te toets - en na dese - sal dit nie onbillik wees
as die kerklike gemeenskap dit inderdaad ook van hom verwag nie.
Dr Howell bied ‘n selektiewe uitsig op die posisie van die vrou in die kerk
en die saak van die vrou in die besondere dienste
1859 - word op ‘n besondere manier in dr Howell se “Ope Brief” beklemtoon.
Dit is dan die datum waarop die posisie van die vrou in die GKSA vasgestel
is met geykte en gedeë Gereformeerde eksegese. Die waarheid is egter dat die
posisie van vroue in die GKSA sedert 1859 tot vandag toe voortdurend aan die
verander was. Ek noem maar net ‘n paar sake wat sedert 1859 radikaal
verander het:
· Vroue sit nie meer tydens die erediens in aparte blokke nie
· Die Vroueblad en Sustersaksies funksioneer sonder “manlike toesig”
· Die kleredragreëls (verbod op die dra van langbroeke ens) het
verdwyn
· Daar word nie meer gefrons oor (of gepreek teen) ‘n vrou “wat
werk” en nie haar “plek in die huis ken” nie
· Vroue word nie meer verplig om “’n hoofbedekking” te dra nie
· Vroue het in die kerke stemreg verkry (en het inderdaad ook
hierdie “regeerfunksie” uitgeoefen toe dr Howell na sy huidige gemeente
beroep is)
· Vroue is toenemend aktief betrokke by al die
diensgroepe/kommissies van Gereformeerde gemeentes
Om nou in ‘n “Ope Brief” die indruk te wek dat niks sedert 1859 verander het
nie - en dat indien dit wel verander het, dit nie Gereformeerd is nie, is
m.i. selektief en kortsigtig. Die GKSA was en is voortdurend aan die
reformeer ten opsigte van die posisie van die vrou in die kerke. Die gesprek
oor die vrou in die besondere dienste is maar net ‘n voetnoot by ‘n gesprek
wat eeue al aan die gang is.
Dr Howell maak hom in sy skrywe aan liefdelose verdagmakery skuldig wat
grens aan oortreding van die negende gebod
Dit is die polariserende “ons/hulle” retoriek wat dr Howell in sy “Ope
Brief” gebruik, wat my die meeste hinder. Sekerlik is hy daarvan bewus dat
die eenheid van die kerk ‘n kosbare saak is waarom Jesus bid (Joh 14:21) en
sal hy (dalk by nabaat) insien dat om skeuring in ‘n kerk voor te stel nie
regtig so ‘n eerbare weg is, as wat hy in sy brief suggereer nie.
Wie is dan hierdie anonieme en ondermynende “hulle” wat (volgens dr Howell)
‘n veranderde (nie-Gereformeerde) denke en Skrifbeskouing het en wat
vrysinnigheid en relativisme in die teologie najaag - en wat versoek moet
word om eerder die kerk te verlaat? Dit is - baie duidelik uit die “Ope
Brief” - gewoon almal wat oortuig is dat daar in die Skrif geen beletsel is
teen die vrou in die besondere dienste nie. Dit sluit dus ‘n groot deel
(m.i. die meerderheid) van die GKSA in - alle gemeentes wat reeds vroue as
diakens bevestig het en almal wat hulle oor die jare ten gunste van hierdie
saak uitgespreek het (waaronder van ons mees gerekende en bekwame
Gereformeerde eksegete).
Om nou aan hierdie persone ‘n soort samesweringkomplot toe te dig,
waarvolgens subtiel te werk gegaan word, vooraf gekoukus word, strategie
deurgevoer word, besluite deurgedruk word, en wat gesorg het dat woorde
verander word om ‘n Trojaanse perd binne te laat, gaan te vêr. Ek wil dit
openlik aan dr Howell stel, dat ek namens myself (en ook namens my
medestanders wat jare lang biddend-eksegeties in die saak betrokke is)
ernstig aanstoot neem aan sy bewerings. Dr Howell sê dat hy nie wil
verketter nie - maar hy doen dit inderdaad! Ek dink nie hy kan hom in
hierdie opsig (wat die 9de gebod betref) voor die Here verantwoord nie.
Watter motief sou enigeen van ons hê - om deur middel van ‘n sameswering die
GKSA of sy hermeneutiek of sy Skrifbeskouing te ondermyn? Is hierdie kerk
nie ons moeder nie? Hierdie kerk (waarvan dr Howell ons wil “verskoon”) is
ons lewe, ons roeping en ons tuiste! Jare lang dien ons voluit om hierdie
kerk en sy lede in God se koninkryk diensbaar te stel.
Die saak van die vrou in die amp het ook vir niemand van ons persoonlike
voordeel gebring nie. Ek persoonlik IS ‘n man, IS ‘n bevestigde predikant,
en HET NIE dogters of vroulike familie wat predikant of ouderling wil word
nie. Ek het op geen manier voordeel of gewin (finansieel of andersins)
verkry deur my met die saak te bemoei nie. In teendeel! - vir langer as 20
jaar al bring die saak net moeite en sweet en baie studie-ure en teenstand
en hartseer en vyandigheid (konsekwent van mense wat hulle briewe nogal “jou
broeder in Christus” teken) - al die pad!
Is dit vir dr Howell totaal onmoontlik om in te sien dat ons ywer vir die
saak van die vrou in die besondere dienste diep Reformatoriese motiewe het?
Saam met andere is ek vas oortuig dat die Gereformeerde ampsbeskouing nog
onder Roomse invloed staan. Veral wanneer daar beweer word dat behalwe die
gawes en roeping deur die Heilig Gees, daar ook nog iets anders is - iets
“uit die natuurlike mens self” (manlikheid) - wat benodig word voor iemand
God in die besondere ampte kan dien. As “kind van die reformasie” verset ek
my teen hierdie oorgeblewe “papisme” en werk ek met alle mag daarteen -
sodat daar eendag ook in die GKSA oor ons ampsbeskouing “Sola Scriptura” en
“Sola Spiritu Sancti” en “Sola Gratiae” uitgeroep kan word!
In die proses gryp ons vas aan die duidelike Skrifgetuienis oor sake soos:
die feit dat daar deur die eeue vroue was wat God amptelik gedien het, en
dat daar inderdaad in Christus vir die vrou ‘n veel heerliker posisies
aangebreek het, en dat vroue self ook nou (onafhanklik van die verbintenis
aan ‘n man) die verbondsteken ontvang, en dat vroue deur Jesus self heel
eerste gebruik is om die evangelie van sy opstanding te verkondig - en ons
toon met oorwig van getuienis aan dat die Skrif wat op ‘n geldige wyse in
konteks en volgens die erkende Gereformeerde hermeneutiese reëls verklaar is
- nêrens enige beletsel plaas op die amptelike dienswerk van vroue nie.
Hierdie getuienis plaas ons oop en bloot vir beoordeling by sinodes en in
werkgroepe en in publikasies - terwyl ons ook voortdurend praat oor die
getuienis wat die Heilige Gees self deur die werk en gawes van vroue lewer -
en wat Hy ook self voortdurend in ons harte oor hierdie saak lewer.
Persoonlik is ek (nog nie) ten gunste daarvan dat daar in die kerklike
praktyk met die vrou in die amp verder gegaan word as wat ons onderling by
die sinode ooreengekom het nie. Maar ek het begrip daarvoor dat
mede-gelowiges - na jare van studeer en afwag - uiteindelik ‘n punt bereik
waar hulle op Skrifgronde - in hulle gewete voor God en in die praktiese
bedieningsituasie waarin hulle is - eenvoudig sê dat hulle God meer
gehoorsaam wil/moet wees as mense.
Ten slotte
Dr Howell vra in sy “Ope Brief” hoe die GKSA gekom het waar hy tans is. Ek
wonder of die vraag nie eerder moet wees nie: Hoe het dr Howell gekom waar
hy tans is? Ja - hoe kom ‘n mens daar waar jy medegelowiges - wat op
Skrifgronde anders as jy dink - links en regs uit die kerk “verskoon”? In
die lig van dr Howell se beroep op eerlikheid (5X) wil ek deur hierdie
skrywe aan die hand doen dat die antwoord iewers onder die volgende vyf
faktore gesoek moet word:
· Hermeneutiese naïewiteit
· Eksegetiese traagheid
· Historiese kortsigtigheid
· Medemenslike liefdeloosheid en
· Ideologiese verstardheid
By al die “reguit taal” wat hierbo gebruik is, stel ek dit onomwonde dat ek
van my kant af steeds graag saam met dr Howell kerk sal wil wees. Die Here
het hom aangeneem, waarom sou ek hom nie aanneem nie? (Rom 14:3). Daar is
wat my betref ‘n oorwig van wesenlike sake waaroor ons dit met mekaar
hartlik eens is (en waarvoor ons in die GKSA nie genoeg oog of dankbaarheid
het nie). Verder glo ek vas dat mense in hulle standpunte kan groei en
verander (anders sou ons mos nie Christene gewees het nie). Daarom sal ek en
andere aanhou om elke geleentheid aan te gryp om oor die goeie saak van die
vrou in die besondere dienste te getuig - met die bede dat God uiteindelik
sal oortuig.
Wim Vergeer
Februarie 2012
|
Written by Braam
Thursday, 16 February 2012 10:51
| Dr Jacques Howell (Heidelberg) het 'n brief geskryf aan al die Gereformeerde kerke in Suid-Afrika. Die brief ontlik ernstige reaksie en ons plaas hiermee saam
Ons eie reaksie
Reaksie van dr Wim Vergeer |
|
Written by Braam
Thursday, 08 September 2011 21:34
Philippians 1:1 Van Paulus en Timoteus, dienaars van Christus Jesus. Aan almal in Filippi wat deur Christus Jesus aan God behoort, met hulle ouderlinge en diakens.
2 Genade en vrede vir julle van God ons Vader en die Here Jesus Christus!
Inleiding
Hartlik welkom by hierdie Bybelstudie[1]. Ons gaan in die volgende weke DV deur Filippense werk – en sien hoe mens blydskap in die Here kan ervaar ten spyte van allerlei omstandighede wat mens neertrek. Paulus is in die tronk, maar tog is ʼn sentrale motief juis die blydskap in die Here!
Die stigting van die kerk in Masedonië (=Griekeland) word in Hd 16 beskryf. Paulus sien in ʼn gesig ʼn man wat na hom roep om die Evangelie ook na hierdie wêrelddeel te bring. In Hd 16: 13 word spesifiek genoem dat hierdie ʼn belangrike stad in die gebied was – juis omdat dit ʼn kolonie van Rome was en dit het geïmpliseer dat die stad hanteer is soos Romeinse grond. Al die inwoners het ook regte gehad soos Romeinse burgers. Die stad was dus ʼn belangrike invalspoort vir die Evangelie. Dit was hier wat Lidia tot bekering gekom het en dit was ook die aanvang van die plaaslike Christelike gemeente in Filippi. Twee ander groot insidente word genoem – die slawemeisie wat ʼn bose gees gehad het en die tronkbewaarder wat tot bekering gekom het.
Hierdie besoek het waarskynlik plaasgevind in 51 nC. 12 jaar later neem Paulus die pen op om hierdie brief aan die gemeente te rig. Nou is hy ʼn gevangene in Rome. Paulus was minstens twee keer in Rome ʼn gevangene. Die laaste keer het dit op sy dood uitgeloop. Dit lyk of hierdie die ander (eerste keer) was, en hy is in huisarres met sekere vryhede.
Die skrywer
Die skrywer identifiseer homself duidelik as Paulus. Dit hoef nie verder gekwalifiseer te word nie, almal weet wie bedoel word. Daar was van tyd tot tyd mense wat Paulus se apostelskap ontken het (hy was mos nie deel van die 12 nie), en daarom verwys hy soms na homself as “Paulus, ʼn apostel...”. Maar hier noem hy homself eenvoudig: “ ’n dienaar” – saam met Timoteus. Die woord wat gebruik word, is letterlik “slaaf”. Hierdie verwysing gebruik hy omdat die Filippense nie sy gesag ontken nie en dit ʼn assosiasie te weeg bring – dat hulle saam Jesus se saak op die hart het. Dit word spesifiek genoem dat Timoteus saam met Paulus is as hy die brief skryf – hy was in Filippi toe die gemeente gestig is, en minstens een keer daarna weer. Hy is nou ook saam met Paulus in Rome as die brief geskryf word.
Oorsig oor die rede vir die skrywe
(1) Hy laat weet hoe dit mnet hom gaan (sy omstandighede);
(2) Hy dank hulle vir die geskenk (geld) saam met Epafroditus gestuur;
(3) Hy verseker hulle dat Epafroditos, wat siek geword het, nou gesond genoeg is om huis toe te gaan;
(4) Hy moedig hulle aan om hulle Christelike verpligtinge op te neem;
(5) Hy waarsku hulle teen dwaalleraars.
Die geadresseerdes
Die brief word gerig aan die al die heiliges in Filippi. Daar is nogal klem op die al/almal, niemand wat uitgelig word nie (:7, 8, 25). “Heiliges” word hier nie gebruik om sondeloosheid aan te toon nie, maar die gebruik gaan terug op die konsep van afgesonder/opsy gesit. Gelowiges is anders as die wêreld omdat hulle vir die Here afgesonder is. Hulle is afgesonder om God te verheerlik en die Evangelie uit te dra.
Hierdie heiliging kan net plaasvind deur die geloof in Christus Jesus. Daarom verwys hy na homself, Timoteus en die gemeente in die verbintenis met die opgestane Here Jesus.
Hy noem ook die opsieners en diakens. Die opsieners is “episkopoi”, waar “biskop” vandaan kom. Dit si iemand wat waak oor mense. Dit is ʼn alternatief vir “ouderling” en moenie gekonstrueer word as verskillende van “ampte” in die kerk nie. Dit beskryf ʼn spesifieke aspek van die ouderlinge se werk – nl om toe te sien dat almal lewe waardig aan hulle roeping. Vgl Hd 20: 17, 18.
Verder is dit opmerklik dat hy nie praat van die opsieners en diakens “oor” die gemeente nie, maar “en”. Ons moet loskom van die idee dat leiers “oor” die gemeente heers – hulle is dienaars in die naam van die Koning van die kerk. Hulle is sáám met die gemeente op pad. Hy noem hulle ook ná hy na almal verwys het. Juis om aan te toon dat die geméénte belangrik is. Tog is dit ook belangrik om daarop te let dat die opsieners ʼn baie belangrike plek in die gemeente het – al is daar nie pastors (herders en leraars) nie, vind die gemeente sy kontinuïteit in die opsieners. ʼn Gemeente het nie dominees nodig nie, maar wel ouderlinge en diakens wat die praktiese belewing van die eenheid moet bevorder. Hierdie is die enigste plek waar die diakens so saam met die ouderlinge genoem word.
Die groet
Genade en vrede vir julle... . Genade het verskeie skakeringe van betekenis, maar dit gaan veral oor die onverdiende uitdeel deur God van sy goedhartighede teenoor mense wat eintlik sy woede moes ontvang. Dit kom neer op die wegneem van die sondeskuld en in die plek daarvan die vryspraak wat gegee word. Vrede is die manier waarop shalom van die Ou Testament vertaal word. Dit gaan oor ʼn innerlike gemoedstand – een van tevredenheid by God. Dit is dus meer as net die ontbreek van spanning, dit gaan eerder oor rus wat by God gevind word. Daar word soms onderskei: Vrede met God en vrede van God. By lg is God die Gewer van die vrede. Dit is wat die Vader gedoen het deur Jesus Christus. Here beteken “eienaar/besitter”. Jesus word Here genoem omdat Hy ons gekoop het uit die mag van die Satan.
Slot
Dit is hierdie seën wat elke week oor die heiliges in Benoni uitgespreek word. Jy is arm as jy dit nie kom ontvang nie!
[1] Die hoofbron vir hierdie Bybelstudie is “Shining in the Darkness”, in die Welwyn kommentaarreeks, geskryf deur Michael Bentley. Ander bronne word ook gebruik, meestal uit die program “Logos”. Daar word selde na die spesifieke bronne verwys.
|
Written by Braam
Tuesday, 23 August 2011 11:42
BYBELSTUDIE 2 Samuel - Inleidend
Inleidende opmerkings
Welkom terug, of dalk vir die eerste keer, by ons Dinsdag/Vrydag-Bybelstudie[1]. Ons vertrou jy gaan die jaar se Bybelstudie geniet! Ons het verlede jaar 1 Samuel bestudeer, en gaan hierdie jaar verder met 2 Samuel. Onthou asseblief dat 1 & 2 Samuel nie in die oorspronklike in twee gedeel is nie[2], maar een boek is, met ’n eie skerppunt – om te vertel van God se vestiging van sy volk – waaruit die Messias gebore is. Dit is nie ’n idealistiese prentjhie wat geteken word nie, maar realisties. Die groot hoogtes waartoe mense styg wat God se wil soek, word geteken, maar ook die diep dieptes waartoe daardie selfde mense kan daal as hulle nie God se wil soek nie, en natuurlik ook die hartseer van mense wat “doen wat nie goed is in die oë van die Here” nie. Maar in dit alles moet mens die “groot prentjie” soek, sodat daar nie gefokus word op enkele “stories” wat die aandag trek nie, maar die groter verlossingsplan van God raakgesien word. Die Messiaanse karakter van die Ou Testament moet ook nie uit die oog verloor word nie – alles in die Ou Testament loop uit op die geboorte van ons Here Jesus Christus.
Belangrike sake om na op te let
Geskiedenis in die Ou Testament
Groot dele van die Bybel (Ou Testament en Nuwe Testament) bevat geskiedenis[3]. Maar geen geskiedenis is blote feite nie – daar is ’n gesigspunt, ’n interpretasie aan verbonde. Geskiedenis vertel ook baie van die geskiedskrywer!
So is dit ook in die Bybel. Die geskiedensi is uiteengesit om ’n punt te maak – maar in die geval van die Bybel, God se punt! In die groter perspektief gaan dit in die Bybel oor die perspektief van die mens: wie is hy, waar kom hy vandaan, waar gaan hy heen. En die kort antwoord is: hy is geskep deur God om God te verheerlik. Maar deur die indringing van die sonde in die mens se lewe, verloor die mens hierdie God-gerigtheid en dink hy dat hy self die koning is, terwyl die menslike lewe eintlik deur die Satan gekaap is. En nou vertel die Bybel verder, hoe God hierdie saak regstel – deur die offer van sy Seun aan ’n kruis op Golgota. En dat die herstelde mens weer God verheerlik, al is dit met rukk en stote, tot die dag wat Christus terugkom en die Godsregering in ere sal herstel. Hierdie perspektief word pertinent in 2 Tim 3: 16/17[4] uiteengesit, waar “hele Skrif” primêr op die Ou Testament wys!
Maar die Woord is geïnspireer, wat sê dat die perspektief van die geskiedskrywer nie sy eie is nie, maar God s’n! Dit impliseer ook dat die Bybel in spesifieke tye, omstandighede, kulturele agtergronde en situasie geskryf is, maar nogtans daarbo uitstyg, en God se beginsels deurgee.
Chronologie in geskiedskrywing
In die lig hiervan, kan mens verstaan dat die Bybelskrywers nie daarop uit is om gebeure chronologies te rangskik nie, maar só dat dit die gedagtelyn ondersteun. So het ons reeds teen die einde van 1 Samuel gesien dat die gebeure “geskommel” is, sodat die groter lyn van die Here se lyn met Dawid sigbaar word. Dit wil sê: Dawid se plaaslike oorwinning oor die minder bedreigende Amelekiete is van grote belang in die loop van die geskiedenis as Saul se nasionale neerlaag teen die groter vyand van die Filistyne!
Voortgaande ontwikkeling in 2 Samuel
In 2 Sam word daar drie lyne voortgesit wat reeds in 1 Samuel hulle bekend gemaak het.
Die ontwikkeling van die teokratiese Dawidiese monargie. Die totstandbrenging van hierdie monargie word in twee apekte sigbaar:
- Dawid wat koning word van ’n verenigde Israel.Sy Christologie in Ps 18, wat ook in 1 Sam 22 aangetref word.
- b. Saam met hierdie Christologiese vergesig(te) gaan ook die verbondsperspektiewe (vgl 2 Sam 7 en 2 Sam 23:1-7).
. Die absolute soewereiniteit van God. Mense kan beplan, maar God stuur hulle en die geskiedenis waarheen Hy wil! Hierdie aspek word in twee aspekte van Dawid se lewe wat in 2 Sam na vore kom baie sigbaar:
- Die sonde met Batseba. Dawid faal, maar God se genade herstel hom en rig hom weer op. Die pad eindig nie by en deur die sonde nie.
- Die opstand deur Absolom. God bewaar en versorg, sodat Sý plan ten uitvoer gebring word.
Dit is byna of jy die stryd van ons sonde, afgespeel teen God se eise van heiligheid, kan sien in hierdie gebeurtenisse. In al hierdie dinge, sy sonde ingesluit, speel sonde ’n rol om Dawid by God se doelwtte uit te bring. Die sonde probeer die Here “dwarsboom”, maar al wat dit doen is om ’n geleentheid vir God se oordeel te skep, of so nie oorwinning vir bevrydende liefde.
Derdens word die gewisse triomf van God se geregtigheid uitgewys. Boosheid word voortdurend oorwin in die pad van God met israel. En mens kan dit selfs in die hedendaagse geskiedenis sien. Boosheid kom tot ’n val. Jy sien dit selfs in “empires” van kwaad, dink aan ’n ou Romense Ryk of selfs die bose “Derde Reich”van Hitler. Dink hoe die Here in die oorloggeteisterde Suid Korea voorspoed bring wat saamgaan met die sterkste ontwikkeling van die Christendom in die moderne tye! Mens moet dus inderdaad nie net teen die slegte dinge in die koerante vaskyk nie, maar God se voortdurende triomfe raaksien.
Slot
Al hierdie dinge sal vir ons helder word in die weke wat voorlê. Mag God ons seën in ons studie! Vir die volgende geleentheid, lees asb 2 Samuel 1:1-27.
[1] Hierdie notas is gebaseer op die werk van Gordon J Keddie, Triumph of the King, in die Welwyn reeks van kommentare, uitgegee deur Evangelical Press.
[2] In die Griekse en Latyse wergawes was daar van die vroegste tye af ’n skeiding, maar in die Hebreeuse teks het die skeiding eers ontstaan in die 16e eeu na die boekdrukkuns uitgevind is en daar om tegniese redes ’n skeiding gemaak is.
[3] Ons praat van “Openbaringsgeskiedenis”.
[4] Die hele Skrif is deur God geïnspireer en het groot waarde om in die waarheid te onderrig, dwaling te bestry, verkeerdhede reg te stel en ’n regte lewenswyse te kweek, sodat die man wat in diens van God staan, volkome voorberei en toegerus sal wees vir elke goeie werk.
|
|
